Κυριακή, 7 Αυγούστου 2016

Στη φυλακή, εγώ θα ζωγραφίζω παράθυρα

"Permanent revolution," stencil grafitti art from Mexico City.
© Anthony Wright, 2009
Source article: Graffiti: the wry humor of Mexico City street stencil art


«Τα όνειρα, όχι, δεν είν’ άκυρα          
ίσα-ίσα είν’ εκείνα που τραγικά ακυρώνουν  
(εξάπτοντας) την πραγματικότητα»,  

έγραφε ο Ν. Καρούζος [1], αποτυπώνοντας αυτό που ο Βάλτερ Μπένγιαμιν είπε με άλλο τρόπο: η ελπίδα είναι η ίδιοι οι απελπισμένοι.        

Η μετατροπή του Όχι σε Ναι στο δημοψήφισμα ένα χρόνο πριν και οι συνέπειες που προκάλεσε αυτή η στρέβλωση, συμπαρέσυρε ένα μεγάλο κομμάτι του κινήματος στην πολιτική της απελπισίας. Η προδοσία της ελπίδας από την «πρώτη φορά αριστερά», όπως θα μείνει στην ιστορία, προκάλεσε διάλυση και κατακερματισμό στο κίνημα, πρακτικές αμυντικής στάσης και αντιδραστικής πράξης, εσωστρεφούς συντήρησης και στείρου κινηματισμού ή/και ακτιβισμού.

Αυτοοργανωμένα εγχειρήματα, κοινωνικά ιατρεία, λαϊκές συνελεύσεις κ.α. προέκυψαν σαν το νερό που αναβλύζει από την πηγή, όπου πηγή είναι η κρίση του καπιταλισμού που βιώνουμε. Αποτέλεσαν τόπο όπου συγκεντρώνονται, αναπτύσσονται και συντονίζονται ενέργειες που αποσκοπούν στην επανασυλλογικοποίηση της ζωής μας, ενάντια στην εξατομίκευση. Σ’ αυτούς τους τόπους, η αλληλεγγύη «οργανώνεται» και οργανώνει, θέτει ζήτημα εξουσίας και επαναπροσδιορισμού των ενεργειών που επιδρούν σε όλες τις δραστηριότητες της ζωής μας.

Η αυτοοργάνωση ως μέσο και όχι ως αυτοσκοπός, ο επαναπροσδιορισμός των ενεργειών που επιδρούν σε όλες τις δραστηριότητες της ζωής και όχι σε όσα επιμέρους μπορούμε και το ζήτημα εξουσίας της εργατικής τάξης για μια κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, αποτελούσαν την προμετωπίδα στους αγώνες που δόθηκαν από το 2010-11, που δημιουργήθηκαν αυτά τα εγχειρήματα, μέχρι πρότινος.  

Πλέον, η διάχυση της πολιτικής της απελπισίας είναι έκδηλη και αποτυπώνεται στον λόγο που αρθρώνεται, στις μειούμενες δράσεις αλλά και στις αντιδραστικές τάσεις και πράξεις που αποτελούν βούτυρο στο ψωμί των εξουσιαστών της ζωής μας, ασφάλειας, κράτους και αφεντικών αλλά και των φασιστών. Η αλλαγή πλεύσης προς μια αντίσταση όσο μαχητική κι αν είναι, δεν παύει να καταδεικνύει την αναδίπλωση στα μετόπισθεν. «Χωρίς το Αδύνατο δεν υπάρχει δυνατότητα. Ούτε και ανακάλυψη της υπέρβασης του Αδύνατου»[2]

Στο Βόλο, τμήματα του α/α χώρου πέρα από τις ολοένα και μειούμενες δράσεις και την περαιτέρω βαθύτερη απεμπόληση της πολιτικής, έχουν αρχίσει, ήδη από τον Ιούλιο του ’15 και μετά, μια φανερή και ολομέτωπη άρνηση να δεχτούν ότι η αριστερά, με την ευρεία της έννοια, είναι ζωντανό κομμάτι του εργατικού και λαϊκού κινήματος. Αυτά τα τμήματα -μη αντιλαμβανόμενα τις διαλεκτικές σχέσεις που συγκροτούν την κοινωνία- δείχνουν ένα απεχθές πρόσωπο, προσπαθώντας να αναλάβουν ρόλο «σωτήρα», ανάγοντας τον ακτιβισμό στον οποίο αρέσκονται σε στείρο ακτιβισμό, θέτοντας την αυτοοργάνωση ως σκοπό και όχι ως μέσο για την κοινωνική απελευθέρωση.

Ακόμη χειρότερα, προχωρούν σε δράσεις που στοχεύουν, όχι το κράτος και τα όργανά του, αλλά την αριστερά και τις οργανώσεις της. Συνθηματολογία, εχθρικές ανακοινώσεις που συνδυάζονται με προφορικό λόγο σε κάθε ευκαιρία και απειλές εναντίον αριστερών, δείχνουν ότι η μη κατανόηση των όσων οδηγούν στις επαναλαμβανόμενες κρίσεις του καπιταλισμού, στην επιβολή μνημονίων, στο ρεφορμισμό και την ταξική συνεργασία καθώς και στη λογική των ίσων αποστάσεων, δεν αφορούν όλη την αριστερά. Δεν αντιλαμβάνονται ότι η επαναστατική κομμουνιστική αριστερά βρίσκεται ακόμη στις επάλξεις του αγώνα παλεύοντας για το ενιαίο μέτωπο, που δυστυχώς ο ίδιος ο α/α χώρος απορρίπτει μετά βδελυγμίας.

Αντιστέκομαι σημαίνει πράττω αμυνόμενος, υπαναχωρώντας σε μια επιβεβλημένη ανθεκτικότητα λόγω ματαίωσης των προσδοκιών μου, λόγω μιας προδομένης ελπίδας. Επαναστατώ σημαίνει επιλέγω την επιλογή με αιχμή την απόφαση. Η απεμπόληση του Αδύνατου -της Επανάστασης- αποτελεί αίτιο και αποτέλεσμα της εσωστρέφειας και του αυτοπεριορισμού «στο δικό μας μαγαζί». Αυτή η λογική της συντήρησης ή και της κατάψυξης δεν αποτελεί προσωρινή ανασύνταξη αλλά παραίτηση.

«…Οι θεωρητικοί που δε ζουν μια εξεγερτική ζωή δε λένε τίποτα που ν’ αξίζει να λεχθεί και οι ακτιβιστές που αρνούνται να σκεφτούν κριτικά δεν πράττουν τίποτα που ν’ αξίζει να γίνει. Ριζοσπαστική θεωρία είναι η σκέψη που ολοκληρώνεται μέσα σε μια εξεγερτική ζωή και μαθαίνει να εκφράζεται με ακρίβεια αλλά και ρευστότητα.            
Όταν αναπτυχθεί κόβει σαν καλοακονισμένο μαχαίρι».[3]





Παραπομπές

[1] «Το στήθος είναι κάτι που εκτείνεται», Ν. Καρούζος, Δυνατότητες και χρήση της ομιλίας, 1970

[2] Ηomo Poeticus, Σ. Μιχαήλ, Άγρα, 2006

[3] Αντάρτισσες, ένοπλες γυναίκες ενάντια στο φασισμό (1936-1949)



Τρίτη, 19 Απριλίου 2016

από το ημερολόγιο ενός ονειροπόλου




Ι.

Βρισκόμουν κάπου που είχε ομίχλη
και έκανε κρύο.
Το θυμάμαι γιατί δεν ένιωθα τίποτα,
παρά μόνο τον αχνό των δακρύων
που έκαιγαν το δέρμα του προσώπου
καθώς κυλούσαν φτιάχνοντας ρυάκια βροχής,
τοξικής σα γάγγραινα,
που αν δεν την κόψω,
αφαιρώντας το κομμάτι εκείνο της ψυχής που νοσεί,
θ’ αρρωστήσω και
μπορεί και ν’ αποβεί μοιραίο,
είπαν. 
Είχαν τη γεύση της αλμύρας. 

Έτσι, όταν βρέχει εντός, αδιάβροχο ψυχής ενδείκνυται.

Το παρελθόν είναι σαν το θηρίο μέσα σε κλουβί. 
Ψάχνει πάντα τον τρόπο να σπάσει τα δεσμά
για να απελευθερωθεί στο τώρα. 
Όσο πιο σφιχτά τα δεσμά,
τόσο πιο μεγάλη η λύσσα.
Του μέλλοντος η λύσσα πιο μεγάλη.


Πόσο αδύναμο το “έχασα” στο τώρα,
μπροστά στο “ἀπώλεσα” που εμπεριέχει τον όλεθρο.
Πόση ζωή, μετρώντας την σε στιγμές, έχει άραγε πριν το τέρμα;
Έχει ζωή πριν…;

Μαγειρεύοντας κάτι που όταν ζούσε βύζαινε,
ακούγεται το καπάκι της κατσαρόλας
να χοροπηδά στο ρυθμό του χορού
που θα ‘στηναν κανίβαλοι
γύρω από το καζάνι που βράζει
μ’ εμένα ως κυρίως πιάτο
και θα ‘ταν η ώρα σαρακοστή
βγαίνοντας από το σπίτι όπου οι νηστεύοντες
με περνούν από δίωρη εξονυχιστική ιερά εξέταση
για ένα μήνα μαθήματα
οχτώ ευρώ την ώρα
όμως θα με ειδοποιήσουν
αν ταιριάξει η χημεία
κανιβαλίζοντας υποψηφίους
γιατί το χρήμα έχει πάντα τη μεγαλύτερη βαρύτητα.
Όνειρο ήταν, θα περάσει...


II.

Όλα είναι τρόπος
σαν να ήταν τσιτάτο,
μαθ(σ)ημένο απ’ έξω,
που το ανασύρει κάνεις σε κάθε περίπτωση
που θέλει να ενισχύσει τη θέση του
χωρίς απαραίτητα να το κάνει πράξη. 
Όλα είναι τρόπος, για να είναι όλα δρόμος
που προφητικά βλέπω να έρχεται
όπως περιμένω να πέσει ένα φρούτο από το δέντρο
και αυτό σαπίζει πριν πέσει.
Το λες και απογοήτευση.


Ένα παιδί ή ένας σκύλος δεν θα σε προδώσει ποτέ.
Όποιος άλλος θα το κάνει με την πρώτη ευκαιρία.
Ανιδιοτελείς ηλίθιοι, ονειροπόλοι.
Αυτοί είμαστε, τα παιδιά και οι σκύλοι. 

Συναντώ ανθρώπους σπασμένους
γεμάτους γωνίες και αγκίδες να ματώνουν.
Ποτάμια αίματος ρέουν όταν αγγίζονται.
Κι εγώ, περπατώ στο δρόμο
χωρίς σκοπό φυλακίζοντας τις αισθήσεις μου
ενώ νιώθω τον οργασμό της φύσης να με παρακινεί
να γευτώ ό,τι μου δίνεται
απλόχερα
και ενώ το μόνο που πρέπει να κάνω είναι
ν’ απλώσω και ν’ αρπάξω αυτό που μου δίνεται.
Το λες και παραίτηση;



ΙΙΙ.

Δίνοντας χρώμα σε κάτι που έβγαζε καρπούς
τα χέρια τώρα χαϊδεύουν
στα γόνατα
κουτσή η ψυχή κοιτάζει στον ορίζοντα
μια θάλασσα μακρινή
νιώθοντας πόνο σαν βελόνες πλεξίματος
που πλέκουν ίντριγκες και μαχαιριές πισώπλατα
είναι αργά για δάκρυα 
έπρεπε να 'χα μάθει μέχρι τώρα
τι φέρνουν ένα φιλί και τριάντα αργύρια.


Τα παράθυρα που ψάχνει κανείς
κι αν τα βρει δεν ξέρει τι να τα κάνει,
κάποιοι τα ζωγραφίζουν με αίμα σε σκοτεινά κελιά
γιατί τον ορίζοντα λίγοι θέλουν να τον αγγίξουν

είναι λέει ανέφικτο ενώ ένα ταβάνι με τη σκιά σου το αγγίζεις άνετα... 

ψάχνω διαφυγή από την ασφυξία,
φωνάζω “καλό σας βράδυ καλή συνέχεια”
βγαίνοντας από πόρτα που θα μπορούσα, λένε, να αντλήσω υπεραξία 

καγχάζω 

στο πόσο λίγο έχουν καταλάβει ότι
όποιος ονειρεύεται ότι φτάνει τον ορίζοντα στα παπ…
ουτσια του δεν κοιτάζει ποτέ. 


Παρασκευή, 25 Μαρτίου 2016

Ου-Τόπος: προσωρινός καταυλισμός προσφύγων- μεταναστών στο Αερινό Μαγνησίας


       



















Η αντιμετώπιση των προσφύγων-μεταναστών ως ανθρώπων β’ κατηγορίας φαίνεται τουλάχιστον από την προχειρότητα με την οποία στοιβάζονται σε προσωρινούς καταυλισμούς παραπλεύρως της εθνικής οδού, όπως είναι αυτός κοντά στο χωριό Αερινό-Μαγνησίας, σε τόπους εκτός των πόλεων, στο περιθώριο της κανονικότητας, μην τυχόν και διαταραχθεί η ομαλή ροή αυτής της στρεβλής κανονικότητας. Έχει ξανασυμβεί άλλωστε στο παρελθόν κατά τη μετεγκατάσταση των ξεριζωμένων του ’22. Αυτοί οι πρόχειροι καταυλισμοί λειτουργούν ως ψυχολογικό ανάχωμα ενάντια σε όσους θα ήθελαν να παραμείνουν στη χώρα αιτούμενοι πολιτικό άσυλο, του οποίου η διαδικασία είναι χρονοβόρα γιατί τα γρανάζια της κρατικής γραφειοκρατίας είναι εσκεμμένα δυσκίνητα.

Έτσι, οι ξεριζωμένοι αυτοί άνθρωποι αφήνονται στο έλεος, κυριολεκτικά στοιβάζονται σε στρατιωτικές σκηνές και κοιμούνται πάνω σε χαρτόνια, χωρίς πόσιμο νερό, χωρίς ρεύμα, και φυσικά χωρίς καμία πρόσβαση στον κόσμο έξω από τον καταυλισμό μιας και δεν γνωρίζουν ούτε πού βρίσκονται ούτε προς τα πού πέφτει ο «πολιτισμός». Το κράτος σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης μεριμνά για τη σίτισή τους και την πρόχειρη στέγασή τους κι αυτό -κατ’ αυτούς- είναι αρκετό. Ανθρωπιστική βοήθεια δίνεται με όρους φιλανθρωπίας. Κι αυτές οι «παροχές» ως ένα βαθμό και ως πρώτο στάδιο μέχρι να παρέλθει ο ένας μήνας περιθώριο που δίνεται από την καταγραφή αυτών των ανθρώπων με το που πατήσουν το πόδι τους στη χώρα.

Γιατί με την πάροδο αυτού του χρονικού διαστήματος και με δεδομένο ότι τα σύνορα θα παραμείνουν κλειστά για όλους -πόσο μάλλον για όσους δεν προέρχονται από την εμπόλεμη Συρία- ο εγκλεισμός σε «κέντρα φιλοξενίας» τύπου «Αμυγδαλέζα» είναι σίγουρος μέχρι την «επαναπροώθηση» στην «ασφαλή» Τουρκία ή την απέλαση. Τους μετακινούν από καταυλισμό σε καταυλισμό, χωρίς να τους δίνεται η δυνατότητα πρόσβασης στις πόλεις όπου θα μπορούσαν να επικοινωνήσουν με τους δικούς τους ή να ενημερωθούν για την τύχη τους.
Μόνη αχτίδα φωτός στο σκοτεινό τούνελ που τους οδηγούν, οι αλληλέγγυοι, οι οποίοι με την παρέμβασή τους διαρρηγνύουν το σκοτάδι.


Τόπος - άτοπος, εκτός.

Ου-Τόπος.

Τόπος όπου ο αόριστος, αφηρημένος Άλλος

γίνεται συγκεκριμένος, απτός, με πρόσωπο, όνομα, φωνή και άγγιγμα.


Τόπος όπου αυτός ο ξένος, ο «άλλος» γίνεται  η Φεριστέ, η Ρεχάνα, ο Μοχάμετ από το Αφγανιστάν.

Τόπος όπου αυτός ο άλλος, βρίσκεται εγκαταλελειμμένος  χωρίς ενημέρωση στη μέση του πουθενά, χωρίς τα στοιχειώδη, χωρίς πόσιμο νερό, χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα, χωρίς στεγνό και ζεστό χώρο να στεγάσει τον εαυτό του και την οικογένειά του.

Τόπος όπου η Φεριστέ, η Ρεχάνα, ο Μωχάμετ σε ρωτούν πότε θ’ ανοίξουν τα σύνορα για να πάνε στον άλλο τόπο που δεν είναι σαν τον δικό τους τόπο αλλά ούτε σαν κι αυτόν τον τόπο.


Τόπος όπου θέλουν να ανταλλάξουν κουβέντες μαζί σου, να μοιραστούν εμπειρίες για το παρελθόν και αγωνίες για το μέλλον.


Τόπος όπου συναντάς τον Άνθρωπο.



το κείμενο δημοσιεύτηκε στη Νέα Προοπτική - Τεύχος 617 Σάββατο 2 Απριλίου 2016




Τρίτη, 22 Μαρτίου 2016

η καμήλα, ο δάσκαλος και η διαλεκτική



Ο θυμόσοφος λαός λέει ότι η καμήλα δεν κοιτάζει ποτέ την καμπούρα της. 

Όταν κάποιος θεωρεί  τον εαυτό του σωστό σε όλα υποδεικνύοντας μονίμως τους άλλους ως λάθος, κάτι πάει στραβά με αυτόν και μάλλον η υποκρισία τού ξεχειλίζει από τα μπατζάκια.

Όταν αντιμετωπίζει τη ζωή ως ένα σχολείο, την κοινωνία ως μαθητή και τον εαυτό του ως δάσκαλο αυτής, η ίδια η κοινωνία θα τον προσπεράσει γιατί ως γνωστόν, ο «μαθητής» στις περισσότερες  περιπτώσεις τον ξεπερνά το δάσκαλο. Ακόμα και ως δάσκαλος αν δεν παλεύει ακριβώς γι αυτό, να τον προσπεράσει ή/και να τον ξεπεράσει ο μαθητής του, είναι ένας αποτυχημένος δάσκαλος.

Όταν ως «δάσκαλος» αρνείται ανοικτά τη διαλεκτική, γίνεται ένας αντιδραστικός παράγοντας, όχι στα λόγια αλλά στην πράξη με την έννοια, ότι γυρνά την πλάτη του στην πραγματική ανάπτυξη του «μαθητή» ενώ θεωρεί τον εαυτό του πρωτοπόρο.  Έτσι ζει στη σφαίρα των προκατασκευασμένων διατυπώσεων και η ασυμφωνία με την πραγματικότητα τού δημιουργεί την ανάγκη να κάνει συνέχεια τις μεθόδους του πιο ακριβείς. Αυτό γίνεται στο όνομα της συζήτησης. Η συζήτηση είναι αυτοσκοπός. Βλέπει εχθρούς σ’ όποιον προσπαθεί να του δείξει κάτι έξω από αυτόν, να του εξηγήσει, για παράδειγμα, ότι μια δραστήρια συμμετοχή στο «σχολείο» και η δραστηριοποίηση του «μαθητή» απαιτεί συνεχή μελέτη των αντικειμενικών συνθηκών, κι όχι υπεροπτική ισοπέδωση. Όταν είναι ένας τέτοιος «δάσκαλος», την ανάλυση της πραγματικότητας, την αντικαθιστά με την ίντριγκα, το κουτσομπολιό και την υστερία.


Ας κοιταχτούμε όλοι εμείς οι «δάσκαλοι» στον καθρέφτη μας λοιπόν, όταν περισπούδαστα και αφ’ υψηλού υψώνουμε το δάχτυλο στο μαθητή που θεωρούμε κατώτερό μας γιατί έχει διαφορετική οπτική ή/και τρόπο δράσης. Γιατί η διαλεκτική δεν είναι κάτι το οποίο βρίσκεται στα βιβλία και μόνο εκεί. Χωρίς να γίνεται πράξη, χάνει το νόημά της. 

Γίνεται λόγια που ξεφτίζουν. 

Δευτέρα, 7 Μαρτίου 2016

8 Μαρτίου: Ημέρα της Γυναίκας

Emancipation by Miki de Goodaboom
http://fineartamerica.com/featured/emancipation-miki-de-goodaboom.html

Κάθε χρόνο στις 8 Μαρτίου γιορτάζεται, μετά βαΐων και κλάδων, η ημέρα της γυναίκας. Αποτελεί μία ημέρα συνυφασμένη με τη γυναικεία χειραφέτηση και τη διεκδίκηση ίσων δικαιωμάτων.

Όμως, όπως μαθαίνω τελευταία, δεν υπάρχει λόγος πια να το κάνουμε αυτό. Να γιορτάζουμε την ημέρα της γυναίκας, και δη με τόσες τυμπανοκρουσίες κάθε φορά, αλλά ούτε να αγωνιζόμαστε καθημερινά, γιατί η γυναικεία χειραφέτηση είναι γεγονός και η ισότητα απέναντι στο νόμο έχει επιτευχθεί και αποτυπώνεται στην καθημερινότητά  μας.

Οι γυναίκες ψηφίζουν και έχουν, για παράδειγμα, το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι.
Οι γυναίκες εργάζονται ή καλύτερα απασχολούνται (sic), καταλαμβάνουν ακόμα και υψηλά ιστάμενες θέσεις και αμείβονται όσο και οι άντρες που κατέχουν την ίδια θέση.
Οι δουλειές του σπιτιού και η ανατροφή των παιδιών μοιράζονται ισόποσα ανάμεσα στο ζευγάρι.
Οι γυναίκες πηγαίνουν στο σχολείο και παίρνουν ακόμα και πτυχίο πανεπιστημίου.
Οι γυναίκες οδηγούν, κατέχουν περιουσία, παίρνουν σύνταξη, είναι οικονομικά ανεξάρτητες, ορίζουν το σώμα και τη σεξουαλικότητά τους.

Η καταπίεση, η ανισότητα σε όλους του τομείς της ζωής, η έμφυλη βία είναι πια παρελθόν...

Ενδεικτικά παραθέτονται τα παρακάτω στοιχεία που στηρίζουν την παραπάνω άποψη:


·         Όροι συμμετοχής στο καλλιτεχνικό πεδίο: Προσέγγιση με την οπτική του φύλου

"Παράλειψη των καλλιτέχνιδων από τον κυρίαρχο λόγο της παραδοσιακής ιστορίας της τέχνης και κριτικής. Αποκλεισμό των καλλιτέχνιδων από το σώμα των θεωρητικών κειμένων και από τη δημόσια προβολή του έργου τους σε συνάρτηση με την ιδεολογία που κατασκεύασε το περιεχόμενο των εννοιών «γυναίκα-θηλυκότητα» με συνέπεια η γυναικεία καλλιτεχνική παραγωγή να θεωρείται ελάσσονος σημασίας."

·         ΟΗΕ για διακρίσεις σε βάρος γυναικών στην Ελλάδα

·         Mόλις στο 0,678 η αξιολόγηση της Ελλάδας στο δείκτη ισότητας
Μακρινό όνειρο φαίνεται πως αποτελεί η ισότητα των δύο φύλων, καθώς σύμφωνα με έρευνα του World Economic Forum, η Ελλάδα κατατάσσεται στην 91η θέση, μεταξύ μόλις 142 χωρών. Ειδικότερα, σύμφωνα με έρευνα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, οι επιδόσεις της Ελλάδας στις προσπάθειες εκμηδένισης των ανισοτήτων μεταξύ ανδρών και γυναικών είναι άκρως απογοητευτικές, καθώς η Ελλάδα κατατάσσεται μόλις 91η θέση, σε σύνολο 142 χωρών.
Οι αραβικές χώρες κατατάσσονται σταθερά τελευταίες στον δείκτη για την παγκόσμια ανισότητα ανάμεσα στα φύλα.



·         Έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας: Η παγίδα του φύλου

 ·         Η θέση της γυναίκας στην αγορά εργασίας

 ·         Οι άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις τις οικονομικής κρίσεις στις γυναίκες

"Τα ποσοστά ανεργίας στις γυναίκες είναι πολύ υψηλότερα από το μέσο όρο και σε σχέση με αυτά των αντρών. Και τα στοιχεία αυτά απέχουν συνήθως από την πραγματική κατάσταση αφού δεν υπολογίζουν ένα μεγάλο αριθμό γυναικών που έχουν χάσει κάθε ελπίδα να βρουν δουλειά, εκείνες τις γυναίκες που εργάζονται μεν, αλλά διαφεύγουν της στατιστικής καταγραφής δε, είτε εργοζόμενες ως συμβοηθώντα μέλη σε οικογενειακές επιχειρήσεις είτε παρέχουν μαύρη και αδήλωτη εργασία Η γενική τάση προς την προσωρινή εργασία, μέσω του θεσμού των voucher ή των 5μηνων, πίσω από το προσωπείο της «ευελιξίας» έχει τα πιο καταστροφικά αποτελέσματα στις γυναίκες. Οι περισσότερες γυναίκες, ακόμα και χωρίς αυτό ήταν ήδη καταδικασμένες στις πλέον κακοπληρωμένες και κακές συνθήκες εργασίας."


·         Ενδοοικογενιακή βία

·         Ποιά ισότητα; κείμενα για το γυναικείο ζήτημα


·         Σεξουαλική παρενόχληση στο χώρο εργασίας

·         The best—and worst—places to be a working woman

·         "Ισότητα των Φύλων και Οικονομική Ανεξαρτησία: μερική απασχόληση και αυτοαπασχόληση"

·         Ευρωβαρόμετρο – Έρευνα σε θέματα ισότητας φύλων


·         «Ο ακρωτηριασμός των γυναικείων γεννητικών οργάνων (Α.Γ.Γ.Ο.) δηλώνει κάθε διαδικασία που περιλαμβάνει μερική ή ολική αφαίρεση των εξωτερικών γεννητικών οργάνων ή την πρόκληση οποιουδήποτε άλλου τραυματισμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων για μη ιατρικούς λόγους.» Κοινή δήλωση των WHΟ/UNICEF/UNFPA (1997)



·         Γυναίκα και μετανάστευση




·         Βιασμός και η κουλτούρα του βιασμού




  
·         Η θέση της γυναίκας στη σύγχρονη Ελλάδα



·         Μαρξισμός και γυναικείο ζήτημα, των Ana Munoz & Alan Woods

"Η κυριαρχία του ιμπεριαλισμού και των γιγάντιων πολυεθνικών εγγυάται ότι και η τελευταία σταγόνα της υπεραξίας θα ξεζουμιστεί ανελέητα από τους άντρες, τις γυναίκες και τα παιδιά, χωρίς καμιά διάκριση."



"Το να αλλάξουμε ολοκληρωτικά την θέση των γυναικών είναι δυνατόν να γίνει μόνο όταν μεταβληθούν όλες οι συνθήκες της κοινωνικής, οικογενειακής και κυρίαρχης ζωής". (Λ. Τρότσκι, Γυναίκες και Οικογένεια)

"Η θέση της γυναίκας είναι ο πιο γραφικός και αποκαλυπτικός δείκτης για να αξιολογηθεί ένα κοινωνικό καθεστώς και η κρατική πολιτική. " (Τρότσκι, Γραπτά 1937 – 38, σ. 170).








Η γυναίκα είναι επαναστατικό υποκείμενο.




Επαναστατικό γιατί γνωρίζει τις αλυσίδες της και θέλει να τις σπάσει.


Υποκείμενο γιατί δρα, αντιδρά και διεκδικεί.







"Ποιός φταίει, σαν η καταπίεση παραμένει; Εμείς."
"Ποιος θα φταίει σαν η καταπίεση συντριβεί; Εμείς πάλι"

Το ζήτημα είναι ποιο δρόμο επιλέγουμε, η καθεμία από μας κι όλες μαζί συλλογικά.




υγ. αφορμή για το γραπτό υπήρξαν συζητήσεις τον τελευταίο καιρό και μία ταινία:
Μια ζωή ταλαιπωρία, 1984 Δραματική κωμωδία/ Πέδρο Αλμοδόβαρ

Σάββατο, 5 Μαρτίου 2016

άσε με να είμαι εγώ την ώρα που γίνομαι εμείς



Από τι στιγμή που κάνουμε τα πρώτα μας βήματα ως κοινωνικά όντα, προσπαθούμε να χωρέσουμε σε κοινωνικά πλαίσια, να γίνουμε ομοιόμορφα ίδιοι για να είμαστε αποδεκτοί. Να είμαστε φυσιολογικοί – κανονικοί σύμφωνα με τις επιταγές της κοινωνίας η οποία θέτει τα πλαίσια που μας διαμορφώνουν, μας παρέχουν το σχήμα τους για να έχουμε σχήμα και το χώρο τους μέσα στον οποίο επιτρέπεται να κινούμαστε ή να δρούμε. 

Όμως, είμαστε διαφορετικοί και μοναδικοί παρά τις προσπάθειες τυποποίησης με κάθε μέσο και τρόπο. Κάθε έν@ που λογίζεται άνθρωπος βάσει βιολογικών, βιοχημικών ή ανθρωπολογικών χαρακτηριστικών, αποτελεί ένα μοναδικό συνδυασμό ανθρώπου. Είτε είμαστε της ίδιας είτε διαφορετικής «φυλής», προέλευσης, εθνικότητας ή φύλου. Εκτός αυτού, καθέν@ από τους παραπάνω έχει διαφορετικά βιώματα και διαφορετική πορεία ζωής, διαφορετική παιδεία, κουλτούρα, νοοτροπία, διαφορετικό τρόπο σκέψης, λόγου και δράσης. Βλέπουμε τον κόσμο με διαφορετικά μάτια. Δεχόμαστε τα ίδια ερεθίσματα με διαφορετικό τρόπο. Αντιλαμβανόμαστε με διαφορετικό τρόπο και σε διαφορετικό βαθμό.  Πολλές φορές τα βιώματα συγκλίνουν όπως και οι πορείες ή η δράση κι άλλες πάλι φορές αυτές οι πορείες είναι παράλληλες, μη συγκλίνουσες, εκ διαμέτρου αντίθετες ή και συγκρουόμενες. Όμως τι μας ενώνει και τι μας διαχωρίζει; Αυτό που μας ενώνει, μας διαχωρίζει;             

Εθνικότητα, γλώσσα, θρησκεία, χρώμα, φύλο, ηλικία, βιολογικά αναπτυξιακά ελλείμματα, επίκτητη αναπηρία, ασθένεια αποτελούν μερικές από τις ταυτότητες – ταμπέλες που μας επισυνάπτουν κατά τη διάρκεια της ζωής μας, για να μας χαρακτηρίσουν, να μας κατηγοριοποιήσουν αντίστοιχα ώστε εν τέλει να μας ελέγξουν. Κι εμείς από τη στιγμή που γεννιόμαστε, παραδοσιακά ώστε να μη χαθεί η συγκεκριμένη συνταγή, δεχόμαστε τις ταυτότητες αυτές θέλοντας να ικανοποιήσουμε το συναίσθημα του «ανήκειν» και τις κουβαλάμε μια ζωή μέχρι να πεθάνουμε. 

«Ο άνθρωπος έχει συνείδηση του εαυτού του, του συνανθρώπου του, του παρελθόντος του και των δυνατοτήτων του μέλλοντός του. Αυτή η επίγνωση του εαυτού τους σαν μιας ξεχωριστής οντότητας, η επίγνωση του περιορισμένου, σύντομου χρόνου ζωής και επιπλέον η επίγνωση του γεγονότος ότι χωρίς τη θέλησή του θα πεθάνει, πριν ή μετά από αυτούς που αγαπά, ή επίγνωση ότι είναι μόνος ξεχωρισμένος από τους άλλους, αδύνατος μπροστά στις δυνάμεις της φύσης και της κοινωνίας, όλα αυτά κάνουν την ατομική ξεκομμένη του ύπαρξη μια αβάσταχτη φυλακή. Και ίσως θα τρελαινόταν, αν δεν κατάφερνε να ελευθερωθεί από τη φυλακή αυτή, να ξεφύγει από τη μόνωση και να ενωθεί κατά τον ένα ή άλλο τρόπο με τους άλλους ανθρώπους, με τον έξω κόσμο». [1] Έτσι, δημιουργούμε και οι ίδιοι  - από μόνοι μας -  ομάδες πέρα από την ομαδοποίηση που μας επιβάλλεται άνωθεν. Γι αυτό δημιουργούμε σχέσεις διαπροσωπικές κάθε φύσης. Για να αισθανθούμε ότι ανήκουμε, ότι είμαστε μέρος – κομμάτι του όλου και όχι κομμάτια ξέχωρα και μόνα. «Ο άνθρωπος – σ’ όλες τις εποχές και σ’ όλους τους πολιτισμούς – προσπαθεί να λύσει αυτό το μοναδικό και ίδιο πάντα πρόβλημα: πώς να ξεπεράσει το χωρισμό του, πώς να πετύχει την ένωση, πώς να υπερβεί τα όρια της ατομικής του ζωής και να φτάσει στην ενότητα».[1]    

Η ομορφιά της συνύπαρξης των διαφορετικών έγκειται στη διατήρηση της διαφορετικότητάς τους κατά την ενότητα. Η επίμονη στάση υιοθέτησης της ομοιομορφίας με σκοπό την ενότητα είναι σαν να αναπαράγει κάνεις τυποποιημένα προϊόντα.

Η ενότητα δεν απαιτεί ομοιομορφία.           
Αγάπη για τη ζωή απαιτεί. 






Κυριακή, 14 Φεβρουαρίου 2016

Μία γυναίκα, μία φωτογραφία και η σχέση της με το σοσιαλισμό


Πολλοί θα έσπευδαν να την αποκαλέσουν αδίστακτη αριβίστρια και υπερβολικά φιλόδοξη.
Άλλοι τόσοι θα της έλεγαν να πάει να πλύνει κανένα πιάτο καλύτερα που θέλει και προεδριλίκια. Πολλές είναι αυτές που πέφτουν στην παγίδα και ταυτίζονται με το πρόσωπό της, επιθυμώντας μια γυναίκα στο Οβάλ Γραφείο για πρώτη φορά στην ιστορία του κράτους των ΗΠΑ.
Ο λόγος βέβαια για τη Χίλαρι Κλίντον που από πρώην Πρώτη Κυρία των ΗΠΑ διεκδικεί την ψήφο των Αμερικανών για τον προεδρικό θώκο ως υποψήφια του Δημοκρατικού Κόμματος στις επερχόμενες προεδρικές εκλογές του ’16.

Μεγάλο μέρος της λαϊκής υποστήριξής της βασίζεται στην εικόνα της ως υπερασπίστριας των δικαιωμάτων των γυναικών. Το 2008, η Εθνική Οργάνωση Γυναικών (NOW) υποστήριξε την υποψηφιότητα της πρώην Πρώτης Κυρίας  με βάση την ιστορία στήριξής της στο κίνημα για την ενδυνάμωση του ρόλου των γυναικών. Μια ομάδα από 250 ακαδημαϊκούς και "ακτιβίστριες" που αυτοαποκαλούνται "Φεμινίστριες υπέρ της Κλίντον" (Feminists for Clinton) επαίνεσαν τη δυναμική της παρουσία στην υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των γυναικών και την «τεράστια συμβολή» της στη χάραξη πολιτικών προς αυτή την κατεύθυνση. Από τότε, κι άλλες mainstream γυναικείες οργανώσεις έχουν ταχθεί υπέρ της υποψηφιότητας της Κλίντον και οι image makers της έχουν εντείνει τις προσπάθειές τους για να την παρουσιάσουν ως υπέρμαχο των δικαιωμάτων τόσο των γυναικών όσο και των ΛΟΑΤ ατόμων.

Παρόλα αυτά, η πρότερη ιστορία της Κλίντον άλλα μαρτυρεί.  Ενώ έχει πράγματι μιλήσει για το φύλο και τα σεξουαλικά δικαιώματα και δεν συμμερίζεται απόλυτα το μισογυνισμό ή τις  αντι-ΛΟΑΤ απόψεις του αντιπάλου της για το προεδρικό αξίωμα, χιτλερΤραμπ, η ίδια έχει στηρίξει καταστροφικές πολιτικές για τις γυναίκες και τα ΛΟΑΤ άτομα.

Δεκαετίες υπηρεσίας σε εταιρικά διοικητικά συμβούλια και σε πολιτικούς ρόλους ως πρώτη κυρία, γερουσιαστής και υπουργός εξωτερικών, έχει δώσει σαφή εικόνα του τι υπερασπίζεται. 

Την τάξη της. 

Η Χίλαρι Κλίντον δεν είναι υπέρμαχος των δικαιωμάτων όλων των γυναικών. Πόσο μάλλον των ΛΟΑΤ ατόμων. Αποτελεί την ενσάρκωση του «εταιρικού» φεμινισμού.

Ως σύμβουλος της Walmart με παχυλό μισθό, έκανε ότι μπορούσε δηλαδή τίποτα, όταν τα αφεντικά της εξαπέλυαν επίθεση κατά των εμποροϋπαλλήλων που συνδικαλίζονταν, δύο τρίτα εκ των οποίων ήταν γυναίκες.

Υπερηφανεύτηκε ως πρώτη κυρία ότι βοήθησε τον σύζυγό της στη χάραξη πολιτικών για την υγεία και ως μέλος της συγκεκριμένης επιτροπής έβαλε προσωπικά το λιθαράκι της στη μείωση κατά 60% των προνoιακών επιδομάτων για οικογένειες και παιδιά.

Εργάστηκε για να περάσει νομοσχέδιο επί προεδρίας του συζύγου της που συνέβαλε στην αύξηση της φυλάκισης και της θανατικής ποινής.

Κατά τη θητεία της στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ «εργάστηκε σκληρά» για την προώθηση των συμφερόντων των καπιταλιστών, διαπραγματευόμενη στο εξωτερικό προσοδοφόρες συμβάσεις για αμερικανικές εταιρείες όπως η Boeing, η Lockheed και η General Electric.          

Ο κατάλογος των «κατορθωμάτων» της μακρύς και ενδεικτικά αναφέρονται τα παραπάνω. Η όποια μεταστροφή της συγκεκριμένης λέαινας ως προς τις απόψεις της για τα δικαιώματα των ΛΟΑΤ ατόμων, των γυναικών ή των εργαζομένων «δικαιολογείται» λόγω της εγγύτητας των εκλογών. Πως θα εκλεγεί αν δεν πουλήσει φύκια για μεταξωτές κορδέλες άλλωστε, όπως φανερώνει εξόφθαλμα και η παραπάνω φωτογραφία. 

Η Κλίντον έχει τόση σχέση με το σοσιαλισμό όση η ρέγγα με το bungee jumping.

«Οι περισσότερες από τις γυναίκες της μπουρζουαζίας, που λειτουργούν σαν λέαινες στον αγώνα ενάντια στα «ανδρικά προνόμια», θα έσπευδαν σαν πειθήνια αρνιά στο στρατόπεδο του συντηρητισμού και της εκλογικής αντίδρασης αν μπορούσαν να ψηφίσουν.» [1]

Αν μπορούσαν να διεκδικήσουν το χρίσμα της προέδρου των ΗΠΑ, τι θα έκαναν άραγε; «Στην πραγματικότητα θα ήταν σίγουρα περισσότερο αντιδραστικές από ότι το ανδρικό κομμάτι της τάξης τους. […]  Οι γυναίκες της ιδιοκτήτριας τάξης θα υπερασπίζονται πάντα με φανατισμό την εκμετάλλευση και την σκλαβιά των εργαζόμενων ανθρώπων από τους οποίους έμμεσα λαμβάνουν τους πόρους της κοινωνικά άχρηστης ύπαρξής τους. Οικονομικά και κοινωνικά οι γυναίκες των εκμεταλλευτριών τάξεων δεν αποτελούν ένα ανεξάρτητο τμήμα του πληθυσμού. Η μόνη τους κοινωνική λειτουργία είναι, να αποτελούν τα εργαλεία της φυσικής αναπαραγωγής της άρχουσας τάξης»[1] και ουδεμία σχέση έχουν με τις εργαζόμενες ή άνεργες γυναίκες, μητέρες και νέες.



[1] Ρόζα Λούξεμπουργκ, Το δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες και η ταξική πάλη
http://ia600307.us.archive.org/22/items/Louxembourg/Louxembourg.pdf


ΥΓ.1. Πληροφορίες αντλήθηκαν από το άρθρο των Kevin Young & Diana C. Sierra BecerraHillary Clintons Empowerment

ΥΓ.2. Η φωτογραφία "αλιεύτηκε" διαδικτυακά και αποτέλεσε αφορμή για την παρούσα δημοσίευση ενώ το κείμενο έχει γραφτεί από τις 5_1_2016



Κυριακή, 17 Ιανουαρίου 2016

Τα παιδιά αλλάζουν τον κόσμο



Η πλειοψηφία όσων γίνονται γονείς δε το σκέφτονται, απλά γίνονται. Επίσης, γονιός δεν είναι μόνο αυτός που γεννάει. Ένα είναι το σίγουρο. Κανείς δε γεννιέται μαθημένος πως είναι στην πράξη να είναι γονιός. Κι αν κάτι αναμένεται απ αυτόν που είτε αποφασίζει είτε του προκύπτει να γίνει γονιός είναι ότι θα πατήσει στα χνάρια που έχει μάθει  από τους δικούς του γονείς ή αυτό που επιτάσσει η κοινωνία σύμφωνα με τις κοινωνικές καταβολές κι επιβολές. Θ’ ακολουθήσει τη μαθημένη πεπατημένη οδό. 
Παιδί ή παιδιά προκύπτουν, γεννιούνται και παλεύουν να αποκτήσουν τη θέση τους στον κόσμο από την πρώτη στιγμή που θα κλάψουν παίρνοντας την πρώτη τους ανάσα, ακούγοντας ένα "ΜΗ!" σε κάθε τους νέο βήμα, σε κάθε αμφισβήτηση των ορίων που θέτει η κοινωνία μέσω των γονέων. Γεννιούνται "πρίγκιπες" και "πριγκίπισσες" που γαλουχούνται με παραμύθια για κακούς λύκους και πρίγκιπες πάνω σε λευκά άλογα που σώζουν τις πριγκίπισσες από κακές μητριές, τέρατα, κακούς δράκους. Κατασκευασμένες συμπεριφορές με εργαλείο το μύθο, γιατί άλλωστε τα κορίτσια φοράνε ροζ και τα αγόρια μπλε. Τα κορίτσια παίζουν με κουζινικά ενώ τα αγόρια, που κατεβάζουν τα ντουλάπια της κουζίνας αραδιάζοντας τις κατσαρόλες και τα τηγάνια, δεν συμπεριφέρονται «αντρικά». Τα αγόρια άλλωστε δεν κλαίνε και τα κορίτσια γνωρίζουν όλο το φάσμα των χρωμάτων που ο αντρικός εγκέφαλος αδυνατεί να κατανοήσει. Τα κορίτσια δεν καταλαβαίνουν από ποδόσφαιρο και τα αγόρια πηγαίνουν με τον μπαμπά στο γήπεδο. Τα κορίτσια ασχολούνται με φορέματα μαλλιά και νύχια. Από νωρίς εμφυτεύεται η αντίληψη ότι ο Θεός δημιούργησε τον Άνθρωπο κατ’ εικόνα  του, έτσι και οι γονείς κάνουν τα πάντα για να πλάσουν το παιδί τους σύμφωνα με τη δική τους εικόνα γιατί εν μέρει είναι ένα κομμάτι από αυτούς, μια αντίληψη η οποία οδηγεί αναπόφευκτα στο πατρονάρισμα και την εξάρτηση. 
Παντού γύρω τους κατασκευή προτύπων και στερεότυπων και μέσα σε όλο αυτό το προκατασκευασμένο καλούπι τα παιδιά αναμένεται να διαμορφώσουν τη δική τους προσωπικότητα, να πάρουν το δικό τους σχήμα. 
Μετά έρχεται το νηπιαγωγείο και το δημοτικό σχολείο, όπου καταστρέφεται ο αυθορμητισμός, τα ιδιαίτερα εσωτερικά χαρακτηριστικά του κάθε παιδιού και η διαφορετικότητα. Η εκπαίδευση στον καπιταλισμό είναι προδιαγεγραμμένο να δημιουργήσει ανθρώπους πανομοιότυπους σαν προϊόντα σε ταινία παραγωγής. Ό, τι διαφέρει στιγματίζεται, χλευάζεται και απομονώνεται. Στείρα αναπαραγωγή των όσων εκφράζουν γονείς και δάσκαλοι χωρίς πεδίο ελεύθερης και ανεξάρτητης νοητικής ανάπτυξης. "Μασημένη τροφή" που κατασκευάζει ίδιες προσωπικότητες χωρίς κριτική ικανότητα, που αρκούνται σε κενές γνώσεις για χάρη μιας αέναης παραγωγικής διαδικασίας. Η κριτική σκέψη πάει περίπατο γιατί άλλωστε το να μελετά κανείς και να έχει λόγο πάνω σ αυτό που μελετά δε συμφέρει γιατί αναπτύσσει πραγματικά.
Έπεται το γυμνάσιο πακέτο με την εφηβεία. Οι ορμόνες σε κατάσταση αλλοπρόσαλλη και αυτό που αναμένεται είναι να πειθαρχήσει ο έφηβος στις επιταγές του συστήματος γονείς-σχολείο-κοινωνία. Να προσέχει πως ντύνεται και συμπεριφέρεται να μην προκαλεί, ενώ η όλη ψυχοσυναισθηματική του κατάσταση να τον οδηγεί σε έκρηξη. 
Ο έφηβος καλείται να καταναλώνει τον χρόνο του μεταξύ φροντιστηρίου και σχολείου και να μην διαμαρτύρεται για την έλλειψη ελεύθερου χρόνου γιατί τώρα χτίζει το μέλλον του και δεν υπάρχουν περιθώρια για παιχνίδι, συναναστροφή ή έρωτες. Οι γονείς στερούνται τα πάντα για να παρέχουν στα παιδιά τους το καλύτερο, για να είναι καλά στη σωματική τους υγεία. Είναι ακέραιοι προστάτες απέναντι σε όποιον πειράξει τα βλαστάρια τους, αλλά, αυτοί οι ίδιοι θα παραμείνουν τις περισσότερες φορές αδιάφοροι και χωρίς κατανόηση για την ψυχή των παιδιών τους, τα σκιρτήματα και τους πόθους τους, εσκεμμένα κουφοί ή ανίκανοι να ακούσουν τον εκρηκτικό ήχο του νεανικού πνεύματος που φωνάζει για αναγνώριση. Αντίθετα, θα καταπνίξουν κάθε φωνή που διψά για ζωή. Θα προτάξουν το δάχτυλο της αυθεντίας μπροστά στα μούτρα του νέου μην αφήνοντας ν’ ακουστεί η φωνή της προσωπικής ανάπτυξης, της ομορφιάς του χαρακτήρα και της δύναμης των ανθρώπινων σχέσεων. Ενοχοποιείται κάθε σπατάλη χρόνου σε καθετί που οι γονείς-καθηγητές-κοινωνία δεν θεωρεί σημαντικό γιατί αυτοί ξέρουν καλύτερα το καλό του παιδιού τους. Έτσι, σημαντικό θεωρείται το κυνήγι  βαθμών αντί της γνώσης για να φτάσει το παιδί όχι στο λύκειο, αλλά στην τελευταία τάξη του λυκείου όπου εκεί πρέπει να τα δώσει όλα στην τελική ευθεία για την κρεατομηχανή, aka πανελλαδικές εξετάσεις, έχοντας πληρώσει αδρά σε προσωπικό χρόνο, τουλάχιστον. Κι όλα αυτά για να κερδίσει μία θέση σε μία σχολή που πιθανότατα δεν θα είναι καν η επιλογή του, αυτό που ονειρεύεται για το δικό του μέλλον, αλλά αυτό που επέλεξαν γονείς και κοινωνία. Ή καλείται από πολύ νωρίς να βγει στο στίβο της εργασίας αφού κατά κοινή ομολογία "δεν τα παίρνει τα γράμματα".
Νεαρός ενήλικας πια καλείται να σταθεί στον κόσμο, να εργαστεί, να ασκεί τα δικαιώματά του ως πολίτης αναπτύσσοντας τη δική του ταυτότητα αλλά όχι πολύ για να μην ξεφύγει από τα παραδεδεγμένα ή τολμήσει να αμφισβητήσει την καθεστηκυία τάξη. Καλείται ν’ αποτελέσει ένα πειθήνιο και καταξιωμένο μέλος της κοινωνίας για το οποίο γονείς και δάσκαλοι μπορούν να υπερηφανεύονται.      
Όλοι οι θεσμοί, η οικογένεια, το σχολείο, η εκκλησία,  το κράτος και οι ηθικοί κανόνες που επιβάλουν, στοχεύουν στο να καλουπωθεί ο τρόπος συμπεριφοράς, το συναίσθημα, ο αυθορμητισμός, τα ιδιαίτερα εσωτερικά χαρακτηριστικά και η πρωτοτυπία της σκέψης του παιδιού από πολύ μικρή ηλικία και να διαμορφωθεί βάσει των προτύπων-καλουπιών που οι θεσμοί επιβάλλουν. Στοχεύουν, για παράδειγμα, στη δημιουργία του πολίτη-φοροδότη-καλοπληρωτή, του υπομονετικού εργαζόμενου-σκλάβου, της υπομονετικής συζύγου-πολυμηχάνημα, του στιβαρού-κουβαλητή οικογενειακών βαρών.
Τα προσκόμματα στο δρόμο της ανάπτυξης και της διαμόρφωσης του χαρακτήρα ενός παιδιού είναι τόσα πολλά που σπάνια ένα παιδί καταφέρνει να βγει αλώβητο μέσα από τις τόσες απόπειρες ακρωτηριασμού της ύπαρξής του. Είναι απαραίτητο οι γονείς που είτε επιλέγουν είτε τους προκύπτει να γίνουν γονείς να καταλάβουν ότι η μόρφωση και η διαπαιδαγώγηση των παιδιών τους δεν είναι συνώνυμη με την εκπαίδευση και τη δημιουργία αντιγράφων του εαυτού τους. Καταναλώνεται χρόνος, ενέργεια, επιστρατεύονται μέσα για τη δημιουργία καλουπιών και τη σχηματοποίηση του υλικού της παιδικής και νεανικής ψυχής αλλά κατά τ’ άλλα ελπίζουμε σε ανθρώπους που στο μέλλον θ’ αλλάξουν τον κόσμο; 



Τρίτη, 12 Ιανουαρίου 2016

Από το ημερολόγιο ενός ταξιδευτή


I.

Είναι καριόλα αυτή η πόλη.

Περπατάς στους δρόμους της μήνα Ιανουάριο και μοιάζει με Απρίλη. Ο ήλιος σου ζεσταίνει ευχάριστα το πρόσωπο. Η μούχλα των υπογείων σε πιάνει από τη μύτη στην Ερμού όπως και η τσίκνα στα σοκάκια του Ψυρρή. Άνθρωποι στη δύση τους περπατούν στην Αθηνάς κι εσύ αναρωτιέσαι γιατί, αλλά καταλαβαίνεις κιόλας. Η ζωή κυλάει πιο γρήγορα εκεί σα να βιάζονται να φύγουν μια ώρα αρχύτερα περπατώντας με μπαστούνι.

Δε συγκράτησα τίποτα από την βοή της πόλης. Χαμένη κάπου πριν την Πειραιώς πέφτω πάνω σε ένα απίστευτο σαλιγκάρι φτώχειας και εξαθλίωσης. Ουρά συσσιτίου κατ’ άλλους. Συνεχίζω χαμένη με το κεφάλι σκυφτό προσπαθώντας να βρω το δρόμο μου κάπου μετά. Τα μπουρδέλα με το άσπρο φωτάκι εκεί, στα σπίτια ερείπια με την πινακίδα νέον μέσα από την ανοιχτή πόρτα. Τα πρεζόνια με τη σύριγγα στο χέρι να φλερτάρουν με το θάνατο και τον έμπορα στη γωνία να κοιτάζει την «πελατεία» του. Άστεγοι που κοιμούνται πάνω σε κουβέρτες ή στρώματα, κουκουλωμένοι μέχρι πάνω, να μην φαίνεται το πρόσωπό τους, κρυμμένοι από την κοινή θέα αλλά ακάλυπτοι στα στοιχεία της φύσης και στην απανθρωπιά αυτού του κόσμου. Κάποιοι πιο τυχεροί σε ξενώνα φιλοξενίας για λίγες ώρες, μκο παντού, φιλανθρωπία παντού, ανθρωπιά;  


II.


Είναι καριόλα αυτή η πόλη χειμώνα καιρό.

Τι μ ενοχλεί περισσότερο; Που κάποιες από τις καλύτερες στιγμές μου τις έχω περάσει εκεί. Είναι στιγμές που γαντζώνομαι σ’ αυτές σαν τον κισσό στο δέντρο, ρουφώντας τες μέχρι να στεγνώσουν. Μετά τις αφήνω ξέπνοες, χωρίς ζωή να κρυφτούν σα σκιές στο σκοτάδι.

Χίλιες μύριες εικόνες σαν τα φώτα της τη νύχτα. Οι τοίχοι υψώνονται αν δεν τους προλάβεις. Οι γωνίες τους ακονίζουν τις σόλες μου. Κάθε βήμα και φουσκάλα γιατί αν δε φουσκαλιάσουν τα πόδια μου, δε σταματάω. Ούτε και τότε ακόμα. Εφευρίσκω τρόπους να χαθώ και πάλι, εκεί που σου κρατάω το χέρι κι εσύ σχηματίζεις με το δικό σου το σχήμα του δικού μου σα να θες να κρατήσεις την εικόνα του στην αφή σου. Αν δε μου κρατάς το χέρι δε μπορώ να προχωρήσω. Ο δρόμος μπροστά κοινός με διακλαδώσεις. Υπάρχουμε ανάμεσα στις διασταυρώσεις, εκεί που ανάβουν φανάρια και διασχίζουν το δρόμο πεζοί, άγνωστοι μεταξύ αγνώστων. Υπάρχω να κοιτάζω μία το κόκκινο και μία το πράσινο (απο)φεύγοντας. Τον εαυτό μου. Ένας λαβύρινθος με μία μόνο έξοδο, αρκεί να μου κρατάς το χέρι.


III.


Είναι καριόλα αυτή πόλη το χειμώνα.

Ο χειμώνας διαρκεί λίγο ενώ το φθινόπωρο είναι παρατεταμένο και η άνοιξη πρώιμη. Κοιτώντας  τα χέρια μου είναι σα να κοιτάζω στον καθρέφτη. Κοιτώντας τα χέρια μου είναι σα να κοιτάζω εσένα. Δύο όψεις σα το Γενάρη, θεό όλων των ενάρξεων και των μεταβάσεων σαν αυτή που ζούμε. Μια μετάβαση η ζωή, κι εμείς σταθμοί που διασταυρώθηκαν, όχι δρόμοι, όχι οδοί. Σταθμοί γιατί αποτελούν σημεία αναφοράς. Μοναστηράκι, Ομόνοια, Βικτώρια, μπρος – πίσω γιατί η διαδρομή τελειώνει κάποια στιγμή και πως να την παρατείνεις αλλιώς… Πόσους αποχαιρετισμούς μπορείς να βιώσεις σε μία μέρα; Σε μία νύχτα; Με ένα αντίο να πλανάται σε κάθε βλέμμα που έδιωχνα για να μην αντικρίζει αυτό των ανθρώπων που κείτονται έρμαια στις διαθέσεις τις εκάστοτε εξουσίας. Καρυδότσουφλα στον άνεμο και τη βροχή, κούφια ξύλα θαρρείς αυτοί οι άνθρωποι, να υπομένουν αγόγγυστα, έγκλειστοι σε «ελεύθερο» χώρο που τους φτύνει γιατί δε χωρούν πουθενά. Κανείς μας δε χωρά.


IV.

Είναι καριόλα αυτή η πόλη.

Η θάλασσα είναι τόσο κοντά της γιατί τη βλέπω στα μάτια τους, σ’ εκείνο τον περίπατο. Θυμάμαι; Φουρτούνιασαν, σχεδόν μ’ έπνιξαν, κι εγώ ανήμπορος ταξιδευτής να κατευνάσω το μένος τους, σε άφησα να φύγεις, μνήμη, δίνοντας μου ακόμα μία να πάω παρακάτω, να πιάσω άμμο από το βυθό. Μα το χέρι μου σκάλιζε το χώμα στου Φιλοπάππου φτιάχνοντας φαύλους αέναους κύκλους. Θυμάμαι; Μουσικές παντού να μπλέκονται δημιουργώντας το χάος κι εγώ να λέω, “σταμάτα εσύ, παίξε εσύ” κι εσύ, να γελάς και να φουρτουνιάζει η θάλασσα πιο πολύ. Κι ο κόμπος στο λαιμό μου να γίνεται ρόγχος και να με σφίγγει, όπως σφίγγουν οι πολυκατοικίες το λόφο του Στρέφη που μόλις και μετά βίας υπάρχει και κατηφορίζει στις μεγάλες οδούς και στον Ομφαλό του κόσμου, γιατί η Ομόνοια παίζει αυτό τον πολυπολιτισμικό ρόλο, όχι το Σύνταγμα ή η Πλάκα. Εκεί ακούς όλες τις γλώσσες της Βαβέλ και χάνεσαι στο χωροχρόνο σε ταξίδι χωρίς επιστροφή. Σε ταξίδι που χαράζεις εσύ ο ίδιος γιατί δε γίνεται αλλιώς. Μόνο από σένα και μέσα από εσένα.


Είναι καριόλα αυτή η πόλη, όλες τις εποχές.


Κάθε επιστροφή με πληγώνει.